Narval Balinalarına Sensör Takıldı: Grönland Buzulları Altında Ortaya Çıkan Endişe Verici Bulgular

Eğer kendinizi yabancı bir ortamda bulduysanız, bazen etrafı keşfetmek için yerel halktan yardım almak en iyisidir. Narval balinaları – tuhaf, tek boynuzlu görünümdeki dişli balinalar – yaşamlarının çoğunu Kuzey Kutbu’ndaki en ücra ve ulaşılması zor buz oluşumlarının altında, örneğin dünyanın en büyük fiord sistemi olan Scoresby Sound’da geçirirler. Teknelerle bile mürettebatlar, Doğu Grönland kıyısını kaplayan kalın deniz buzu ve tehlikeli buz dağlarını aşmakta zorlanır. Ancak tam olarak burasıdır, fosil yakıt emisyonlarımızla hapsedilen ısının etkisiyle Atlantik’ten gelen ılıman bir su akıntısının, Grönland buz tabakasını (dünyanın ikinci en büyük buz kütlesi) tehdit ettiği yerdir.

Bu değişen denizleri daha iyi anlamak için, Grönland Doğal Kaynaklar Enstitüsü, Kopenhag Üniversitesi ve diğer kurumların bilim insanları, narval balinalarını istemeden araştırma yardımcıları olarak görevlendirdiler. Bulgular, Science Advances dergisinde yayınlandı. Bilim insanlarının bu yaklaşıma başvurduğu üçüncü kezdir; önceki çalışmalar Grönland’daki Baffin Körfezi ve Melville Körfezi’nde yapılmıştı.

“Narval balinaları, daha önce çok az ölçümün yapıldığı fiortların bazı bölgelerinde bulunuyor. Ve orada, kıyıdan 300 kilometre (186 mil) uzakta, Atlantik suyu izleri buluyoruz,” diyor Grönland Doğal Kaynaklar Enstitüsü’nden deniz biyoloğu Mads Peter Heide-Jørgensen. “Bunu gösterebilmek tamamen yeni bir şey.”

Bir narvalı takip etmek kolay değildir, ancak Grönland’deki Ittoqqortoormiit kasabasındaki yerel avcılar bu konuda ustadır. Araştırmacılar, Ağustos 2017 ile Temmuz 2020 arasında altı narvala uyduyla çalışan sensörler taktılar; bu sensörler dalış derinliği, su sıcaklığı ve suyun elektriği ne kadar iyi ilettiği (tuzluluk için bir gösterge) hakkında veri topladı. Her hayvan yardımcısından toplanan veriler, 85 ila 332 gün arasında değişiyordu.

Eriten deniz buzu ve Grönland buz tabakası tarafından salınan soğuk kutup suyu, düşük tuz içeriği nedeniyle 150 metrenin (492 fit) üzerinde yüzeyde kalır. Ancak altında, Kuzey Atlantik’ten gelen daha sıcak ve çok daha tuzlu su bulunur. “Çoğu zaman, bu su ‘sill’ adı verilen bir denizaltı sırtıyla fiortların ağzında engellenir,” diyor araştırmaya dahil olmayan glasyolog Tom Chudley, The Conversation için yazdığı makalede. “Ancak, sipler derin olduğunda ve Atlantik suyu bol olduğunda, sıcak su bu sırdan taşabilir ve buzulların önüne ulaşabilir.” Bu sıcak su, buzul geri çekilmesini hızlandırır, ancak gezegenimizin geleceğiyle çok yakından ilişkili olan bu karmaşık sistemin erişilemezliği, iklim modellemesi için bir engel olmuştur.

“Büyük iklim modellerinde, buzulların erimesi önemli bir rol oynar,” diyor Kopenhag Üniversitesi’nden matematiksel biyolog Susanne Ditlevsen. “Bu nedenle, özellikle Grönland o kadar çok buza sahip olduğu için, bunu anlamamızı iyileştirmemiz çok önemlidir.” Narval verilerini tarihi kayıtlarla birleştiren araştırmacılar, Kuzey Kutbu’ndaki soğuk su ile Atlantik Okyanusu’ndan gelen sıcak, tuzlu su arasındaki hassas dengenin değiştiğini doğruladılar. Bu tablo, tekneyle yapılan ölçümlerin asla sağlayamayacağı kadar detaylı bir şekilde ortaya çıkıyor.

“İki büyük veri setini kullanarak, sıcaklık, tuzluluk ve derinliğin nasıl ilişkili olduğunu gösteren sağlam bir model oluşturduk,” diyor Ditlevsen. “Modeller, Atlantik su tabakasının kalınlaştığını, kutup suyunun ise daha ince hale geldiğini gösteriyor.” Sıcak Atlantik suyu, fiort sistemlerinin derinliklerine nüfuz ederek, daha önce göremeyeceğimiz şekillerde buzulların önüne ulaşmaktadır.

“Şimdi aniden, modellerimizde kullanabileceğimiz noktalardan ölçümler elde ediyoruz; bu da bize okyanusun çok daha eksiksiz bir resmini sunuyor. Hayvanları bu şekilde kullanmak kesinlikle harika,” diyor Ditlevsen. Araştırma, Science Advances dergisinde yayınlandı. Bu makale, Clare Watson tarafından kontrol edildi ve Clare Watson tarafından düzenlendi. Sürecimizle gurur duysak da, biz de sadece insanlarız. Herhangi bir hata görürseniz, lütfen bize bildirin.