Okyanus Plastiklerinin Yavru Deniz Kuşları Üzerindeki Etkileri: Yeni Araştırma

Yeni bir araştırmaya göre, okyanuslardaki plastik kirliliği, güney dev deniz kuşlarının yavrularının beslenmesinde yer alıyor. Üniversite California, Davis ve Arjantin Ulusal Araştırma Konseyi (CONICET) tarafından yapılan çalışmaya göre, bu plastiğin küçük miktarları bile, gelişim dönemlerinde genç kuşların fizyolojisi üzerinde etkiler yaratabiliyor.

Güney dev deniz kuşları küresel olarak yüksek risk altında olmasa da, okyanus plastik kirliliğinin vahşi yaşam üzerindeki etkilerini anlamak için özellikle savunmasız ve kullanışlı birer gösterge canlısıdır. Bu büyük kuşlar, Antarktika’dan Şili, Arjantin, Afrika ve Avustralya’ya kadar geniş bir alana yayılmış olup, genellikle yüzeyde yüzen plastiklerin yoğunlaştığı deniz yüzeyinde beslenirler. Yetişkin kuşlar, yedikleri plastiği yavrularına kusarak aktarabilirler.

Ecotoxicology and Environmental Safety dergisinde yayınlanan çalışma, yavruların %71’inden fazlasında plastik tespit etmiştir. Bu durum, çoğu deniz kuşu yavrusunun ebeveynleri tarafından istemeden plastikle beslendiğini göstermektedir.

Araştırmacılar, 2022 ve 2023 yıllarında Arjantin’deki Patagonia bölgesinde, güney dev deniz kuşu yavrularının gelişiminin iki önemli aşamasında örnekler alarak, plastiğin genç kuşların sağlığı üzerindeki etkilerini anlamaya çalıştılar.

“Midede biriken büyük miktarlarda plastik olmasa bile, biyolojik bir iz bırakabileceğini gördük” dedi, UC Davis Weill Hayvan Hastanesi ve Karen C. Drayer Hayvan Sağlığı Merkezi’nden hayvan veterineri olan ve çalışmanın yazarı Marcela Uhart.

Kurtulan plastiğin miktarı, yavruların vücut kütlesine göre küçük olmasına rağmen, bu düşük seviyelerde bile, genç kuşların sağlığında potansiyel olarak olumsuz değişikliklere yol açtığı tespit edildi. Bu değişiklikler, beslenme, vücut durumu, metabolizma, karaciğer ve kas fonksiyonları ile bağışıklık yanıtı ile ilgiliydi.

İlk yazar Luciana Gallo (CONICET), “Şaşırtıcı olan sadece kaç tane yavrunun plastik içerdiği değil, aynı zamanda biyolojik bir iz tespit edebildiğimiz kadar az miktarda plastiğe ihtiyaç duyduğumuzdu. Plastik parçalarının sayılması bize hikayenin sadece bir bölümünü anlatıyor. Bu yavrular sağlıklı görünüyordu ve kurtardığımız plastik miktarı çok küçüktü, ancak yine de beslenme, metabolizma ve bağışıklık fonksiyonu ile ilgili değişiklikleri görebiliyorduk” dedi.

Marcela Uhart, “Koruma açısından bu tür ince fizyolojik değişiklikler, belirgin hastalıklar, ölüm veya popülasyon düzeyindeki etkiler ortaya çıkmadan önce erken bir uyarı işareti sağlayabilir. Dev kuşlar gibi uzun ömürlü deniz kuşları, yavaş üreme hızına sahip olup aynı zamanda denizde çok sayıda baskı altında olduklarından, yavru gelişiminde, hayatta kalmada veya daha sonraki popülasyonda bile küçük etkiler zamanla önemli olabilir” şeklinde konuştu.

Bu çalışma, ekibin deniz kuşlarının sağlığı, hayatta kalması ve üremesi üzerindeki plastik tüketiminin etkilerini anlamaya yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalarının bir parçasıdır. Ayrıca, marine yaşamdaki plastikleştirici maruziyeti ile ilgili önceki araştırmalarına dayanmaktadır.

Çalışmanın diğer yazarları arasında, Deniz Organizmaları Enstitüsü (IBIOMAR, CCT CENPAT-CONICET) ‘den Flavio Quintana ve Ulusal Litoral Üniversitesi-CONICET’den Andrés Attademo yer almaktadır.

Luciana Gallo et al, Early-life exposure to plastics is associated with health parameters and biomarkers in southern giant petrels, Ecotoxicology and Environmental Safety (2026). DOI: 10.1016/j.ecoenv.2026.120628

Lisans derecesi matematik biyolojisi, yüksek lisans derecesi yaratıcı yazarlık. Çok yönlü bir bilim ve dil uzmanı. Tam profil →

Yüksek lisans derecesi fizik, araştırma deneyimi. Uzun süredir bilim haberleri meraklısı. Science X’in editoryal başarısında önemli rol oynuyor. Tam profil →