Öğrencilerde Yalnızlık ve Duygusal Sorunlar, Yapay Zeka Sohbetlerine Yönelimi Artırıyor

Yeni bir Ottawa Üniversitesi araştırması, duygusal destek veya kişisel tavsiye almak için yapay zeka sohbet botlarına yönelen gençlerin, ciddi duygusal sorunlarla mücadele etme, kendilerini izole hissetme ve başkalarının kendilerine değer verdiğinden şüphe duyma olasılığının önemli ölçüde daha yüksek olduğunu gösteriyor. Araştırma, 4 Ontario okul bölgesindeki 4 ila 12. sınıflardaki 39.761 öğrencinin verilerini içeriyor. Bu öğrenciler, Mayıs 2025 ile Mart 2026 tarihleri arasında Ontario Sağlık ve Akran İlişkileri Çalışması kapsamında anketler doldurmuşlardır.

Anketlere katılan öğrencilerin yaklaşık %21’i (8.408 öğrenci), duygularıyla ilgili yardım almak veya arkadaşları, aileleri veya diğerleriyle olan ilişkiler hakkında tavsiye almak için bir yapay zeka sohbet botuna başvurduğunu belirtmiştir. Duygusal destek için yapay zekaya yönelme eğilimi, daha büyük öğrenciler, ırksal azınlık gruplarından gelen gençler ve erkek öğrencilere göre daha yüksektir.

Ottawa Üniversitesi’nin Beyin ve Davranış Laboratuvarı’nda doktora sonrası araştırmacı olan Kamilla Bonnesen, “Neredeyse 40.000 öğrencinin arasında, duygusal destek için yapay zekaya başvuranlar, klinik düzeyde duygusal sorunlarla mücadele etme, daha fazla yalnızlık hissetme ve kendilerini değersiz görme olasılığı çok daha yüksekti” şeklinde açıklama yapıyor.

Bonnesen ayrıca, “Bu durum, yapay zekanın bu sorunlara neden olduğu anlamına gelmiyor. Bunun yerine, yapay zeka kullanımı, bir gencin daha fazla insan bağlantısına ve desteğe ihtiyaç duyduğunun bir işareti olabilir” diye belirtiyor.

Çalışmada, sıklıkla okul çalışmaları için yapay zekayı kullanan öğrencilerin de duygusal nedenlerle yapay zekayı kullanma olasılığının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Duygusal destek için yapay zekadan yardım alan öğrencilerin %57,7’si, çalışmanın kriterlerine göre ciddi duygusal sorunlar gösterirken, bu oran yapay zekayı bu şekilde kullanmayanlarda ise %29,2 olarak belirlenmiştir. Bu öğrenciler ayrıca, kendilerini daha yalnız ve başkaları tarafından daha az değerli hissettiklerini ifade etmişlerdir.

Öğrenciler, yapay zeka kullanımı, duygusal sağlık, yalnızlık ve kendini değersiz görme gibi konuları kapsayan anonim, okul temelli anketler doldurmuştur. Araştırmacılar, öğrencilerin okullar içinde gruplandığı gerçeğini dikkate almak için gelişmiş istatistiksel modeller kullanmış ve eksik cevapları ele almıştır. Demografik özellikler, yalnızlık, kendini değersiz görme ve yapay zekanın okul çalışmaları için kullanımı gibi faktörler de hesaba katıldığında bile, duygusal destek için yapay zekayı kullanmak ile klinik düzeyde duygusal zorlukların görülme sıklığı arasında %26 daha yüksek bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Bonnesen, Kanada Araştırma Vakfı’nın Gençlik Ruh Sağlığı ve Şiddet Önleme alanındaki uzmanı ve Ottawa Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde profesör olan Tracy Vaillancourt ile birlikte bu çalışmanın fikirlerini oluşturmuştur. Bonnesen ayrıca, istatistiksel analizi yürütmüş ve eksik verilerin nasıl ele alınacağını ve bulguların nasıl yorumlanacağını içeren sonuçları yazmıştır.

“Yapay zeka, gençlerin günlük yaşamlarının bir parçası haline geldikçe, ebeveynlerin, eğitimcilerin ve ruh sağlığı uzmanlarının sadece gençlerin yapay zekayı kullanıp kullanmadığını sormakla kalmamalı, aynı zamanda neden kullandıklarını da anlamaya çalışmalı” diyor Vaillancourt.

“Bir öğrenci duygusal nedenlerle yapay zekaya yöneldiğinde, bu, zorlanan bir öğrenciyle açık ve yargılayıcı olmayan bir konuşma başlatmak için harika bir fırsattır. Bu, mücadele eden bir öğrencinin anlamlı insan desteğiyle yeniden bağlantı kurmasına yardımcı olabilir” diye ekliyor Vaillancourt.

Çalışma, kesitsel bir çalışma olduğu için sadece ilişkileri gösterir ve neyin öncelikli olduğunu kanıtlayamaz; yani, gençlerin stresinin yapay zekaya yönelmelerine mi neden oluyor yoksa yapay zekanın kullanımının stresi artırıyor mu. Ancak sonuçlar, duygusal destek için yapay zekayı kullanmanın dikkat edilmesi gereken bir durum olduğuna işaret ediyor, hatta nedensel bir ilişkiyi kanıtlamasa bile.

Çalışma, “Duygusal Yapay Zeka Kullanımı ve Gençlerin Ruh Sağlığı” başlığıyla JAMA Pediatrics dergisinde yayınlanmıştır.

Kamilla Bonnesen et al, Affective Generative Artificial Intelligence Use and Youth Mental Health, JAMA Pediatrics (2026). DOI: 10.1001/jamapediatrics.2026.3904

Dergi bilgisi: JAMA Pediatrics

Kaynak: University of Ottawa