Karbon döngüsü
Bu madde, Haber Bilim kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Karbon döngüsü, karbonun Dünya'nın biyosfer, pedosfer, jeosfer, hidrosfer ve atmosfer arasında alışverişi yaptığı bir biyojeokimyasal döngüdür.
Tanım ve kapsam
Karbon döngüsü, karbonun Dünya'nın biyosfer, pedosfer, jeosfer, hidrosfer ve atmosferi arasında alışverişi yaptığı bir biyojeokimyasal döngüdür. Karbon, biyolojik bileşiklerin temel bileşeni olmasının yanı sıra kire taşı gibi birçok kayanın da önemli bir bileşenidir. Döngü, karbonun biyosfer boyunca geri dönüştürülüp yeniden kullanıldığı hareketi ve aynı zamanda karbon havuzlarına (depolama) doğru uzun süreli karbon tutulması ile bu havuzlardan salınımı tanımlar.
Başka döngülerle ilişkisi
Karbon döngüsü, azot döngüsü ve su döngüsü gibi diğer büyük biyojeokimyasal döngülerle birlikte yer alır. Bu döngüleri oluşturan olay dizisi, Dünya'nın yaşamı sürdürebilir kılan özellikler için kritik önem taşır.
Örnek
Atmosferdeki karbon dioksitin part milyon başına (ppm) cinsinden ölçülen miktarı, döngünün atmosfer ile diğer bileşenler arasındaki alışverişi gösterir. Kaynakta verilen veriye göre küresel ortalamadaki atmosfericarbon dioksit seviyesi 2024 yılında yeni bir rekor yüksekliğe ulaşmıştır.
