Görkem Aktaş
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Cherenkov ışınımının mavi çıkmasının tek bir sebebi yok, iki terim bir araya geliyor. Frank-Tamm formülü enerjinin dalga boyuna göre dağılımını şöyle verir:
d²E/(dx dλ) = (2πα z²/λ²) · [1 − 1/(β²n²(λ))]
Buradaki 1/λ² çarpanı spektrumu kısa dalga boyuna (mavi–UV) doğru ağır biçimde eğer; foton yoğunluğu dalga boyu küçüldükçe artar ve laboratuarda o tipik mavi parilti işte buradan gelir. Bu terim olmasaydı spektrum düz olurdu.
İkinji terim ise emisyon eşiğini belirler: foton ancak βn(λ) > 1 koşulunda yayılır. n dalga boyuna bağlı (dispersiyon) olduğu için bu koşul uzun dalga boyunda sağlanamayabilir ve kızılötesi tarafı doğal olarak kesilir. Yani ortamdaki n(λ) dağılımı spektrumun hangi taraftan sınırlanacağını belirler.
Pratikte dikkat etmen gereken: teorik spektrum UV’ye doğru sonsuza yaklaşır, ama gerçek ortam UV’yi soğurur. Su için n ≈ 1,33 ve UV soğurumu bu bölgede keskin düşer. Dedektör seçerken ortamın şeffaflığını ve kırılım indisini dalga boyuna bağlı izlemelisin; dispersiyon eğrisi eşiğin nerede kırıldığını gösterir. Teorik 1/λ² eğilimi ile pratik soğurum eğrisini ayırt etmek ölçümünü doğru yorumlamanı sağlar.
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Okutarak mobil cihazınızda açın