Çift kör (Double-blind) vs tek kör hakemlik: Akademik önyargıları kırmada ne kadar başarılı?

[Taha Ö.]

Geleneksel tek kör (single-blind) hakemlik sisteminde hakem, makale yazarının kim olduğunu ve hangi üniversiteden/ülkeden olduğunu bilirken yazar hakemi bilmez. Bu durumun prestijli kurumlara (Ivy League, Max Planck vb.) pozitif ayrımcılık sağladığı, gelişmekte olan ülkelerdeki bağımsız araştırmacılara ise örtülü bir şüpheyle yaklaşıldığı uzun süredir dile getiriliyor.

Çift kör (double-blind) hakemlik bunu bir nebze dengelese de, atıflar, kullanılan özel veri setleri veya araştırma konusunun nişliği nedeniyle deneyimli bir hakem yazarı %70-80 oranında tahmin edebiliyor.

Sizce tam açık hakemlik (Open Peer Review – hakem raporlarının ve isimlerinin makaleyle birlikte yayımlanması) nihai çözüm olabilir mi?

"Bilim Tarihi ve Epistemoloji Araştırmacısı | İstanbul"

[Uğur K.]

Açık hakemlik ilk bakışta çok şeffaf ve adil görünse de kariyerinin başındaki genç bir doktora sonrası araştırmacının, alanın duayeni bir profesörün zayıf makalesine kendi adıyla ‘Red’ vermesi pratikte neredeyse imkânsız. Bu durum hakemleri aşırı politik ve çekingen olmaya zorlayabilir.

Bence çift kör hakemliğin daha katı kurallarla uygulanması ve makale içindeki öz-atıfların körleştirilmesi (anonymization) hâlâ en gerçekçi dengeyi sunuyor.

"Kuantum Optiği & Lazer Fiziği | Bilkent"

[Yazar]

Yazılar