Hayvanlar Aleminde Babalığın En Güzel Halleri: 6 Şefkat Dolu Baba Hikayesi

6 Hayvan Babası: Uzayan Mesafeler

Hayvanlar aleminde, babalık bir spektrumdadır. Bazı türler, gri ayıların veya aslanların aksine, çiftleştikten sonra ayrılır ve yavrularıyla etkileşime girmezler. Diğerleri ise yumurtaları tek başına ısıtmaktan, yavrularını ağızlarında taşımaktan ve hatta doğum yapmaktan her şeyi yapar.

“Erkeklerin yavrularına yatırım yapması, onların hayatta kalma şansını artırır ve özellikle genlerinin hayatta kalmasını sağlar” diyor Smithsonian Çevre Araştırma Merkezi’nde eğitim uzmanı Karen McDonald, Popular Science’a.

“Dişi memelilerde ve omurgalılarda paternal bakım nadirdir, ancak ışınsal balıklarda (tüm ailelerin %50’sinden fazlasında) oldukça yaygındır; birçok tür farklı dişilerden gelen büyük yavruların kümelerini bakar. Kuşlarda, erkek paternal bakım oranı türlerin %1’inden azdır.”

İşte bazı hayvanların babalığı deneyimleme şekillerine dair bazı benzersiz yollar.

Deniz atları, hayvan babalığı için gayri resmi bir sembol türüdür. Dişi yumurtalar üretirken, erkek hamile olanıdır. Çiftleşmeden sonra dişi, yumurtalarını erkeğin kuyruğundaki bir kuluçka kesesine aktarır ve burada erkek bunları dölümler.

“Çok havalı bir gerçek, deniz atı kuluçka kesesi gerçekten de bir plasentaya benziyor” diye açıklıyor McDonald. “Aynı şeyleri yapar; solunum gazı ve atık alışverişi, salinlik düzenlemesi, besin takviyesi ve bağışıklık koruması. Esasen bu, ‘omurgalı gebeliği’ olarak kabul edilen bir durumdur.”

Erkek daha sonra yaklaşık iki ila dört hafta boyunca yumurtalarına bakar ve yavruları (fry) serbest bırakır. Türüne bağlı olarak, aynı anda beşten 2000 yavruya kadar olabilir. Mümkün olduğunca çok sayıda yavru sahibi olmak kritiktir çünkü 200’de sadece biri hayatta kalacaktır.

Bazı sucul hayvanlar, dev su böcekleri (ağız ısıranlar olarak da bilinir), insan babalarının araç kutusunda bulunan bir maddeyi kullanır: yapıştırıcı.

“Dişi, yumurtalarını erkeklerin sırtına protein bazlı bir yumurta yapıştırıcısı kullanarak bırakır” diye açıklıyor McDonald.

Suya dayanıklı salgı, yumurtaların yerinde kalmasına yardımcı olur. Spermanın doğrudan bırakılması, erkek böceğin babalığını garanti etmesine yardımcı olur.

Dev su böcekleri gibi, üç dikenli pullu balık (Gasterosteus aculeatus) erkekleri de yapıştırıcı kullanır, ancak farklı bir şekilde. Erkekler, böbreklerinden salgılanan ve “spiggin” olarak bilinen yapışkan bir maddeyi kullanarak deniz yosunlarından ve alglerden tünel şeklinde bir yuva inşa eder.

“Erkeklerin kullandığı yuva yapıştırma maddesi genetik çeşitliliğe sahiptir; bu, içinde bulundukları ortama göre yuva inşa etmelerini sağlar” diyor McDonald. “Erkekler aslında yapıştırıcının kimyasını suyun kimyasına uyacak şekilde ayarlayabilir; böylece daha iyi tutunur ve çevreye uyum sağlayabilir.”

Üreme zamanı geldiğinde, karnı kırmızılaşır ve diş için özel bir zig-zag dansı yapar. Dişi daha sonra inşa ettiği yuvaya bakar ve yumurtalarını bırakır. Daha sonra dişi ayrılır ve erkek onları korur.

Deniz atları, doğum yapabilen erkekler için bir sembol türüyse, daha büyük rhea’lar (Rhea americana), evde kalan babalar için bir modeldir. Bu büyük, uçamayan kuşlar, dişinin yumurtalarını ısıtır, tüm kuluçkaya bakar ve yavruları tek başına yetiştirir ve onları güvende tutar.

“Rhealar Güney Amerika’nın en büyük kuşlarıdır ve dünyadaki en büyük kuşlardan bazılarıdır” diyor Smithsonian Ulusal Hayvanat Bahçesi ve Koruma Biyoloji Enstitüsü’nde Kuş Küratörü Sara Hallager, Popular Science’a. “Yetişkin daha büyük rhealar pek çok yırtıcıdan etkilenmez, ancak doğal yaşam alanlarında bulunan puma, jaguar gibi büyük kediler yetişkinleri avlayabilir. Yavrular ve genç kuşlar en savunmasızdır, ancak rhea yetişkin boyutuna ulaştığında genellikle oldukça güvenlidir.”

Amazon Nehri’nin yerel halkı olan arapaima, dünyadaki en büyük tatlı su balıklarından biridir ve pek çok doğal yırtıcısı yoktur. Yavruları için durum farklıdır. Arapaima babaları, tehlikeyi hissettiklerinde yavrularını ağızlarına alırlar, daha sonra güvenli bir yere yüzerek giderler ve onları serbest bırakırlar.

“Arapima bir yuva inşa eder ve dişler 20.000 ila 50.000 yumurta kadar bırakabilir” diyor Smithsonian Ulusal Hayvanat Bahçesi ve Koruma Biyoloji Enstitüsü’nde Amazonia ve Amerikan Yolu Küratörü Rebecca Sturniolo, Popular Science’a. “Hem erkek hem de dişi yuvayı savunur.”

Bu büyük balıklar ayrıca solunum yapmak için yüzeyde havaya çıkar; bu da daha düşük oksijen seviyelerine sahip habitatlarda hayatta kalmalarına yardımcı olur.

Altın aslan maymunları (Leontopithecus rosalia), Brezilya’nın Atlantik kıyısındaki ağaçlarda yaşayan küçük maymunlardır. Doğumdan sonra yavruları birkaç hafta anneleriyle birlikte kalır ve emzirilir. Daha sonra, her şey babanın sorumluluğundadır. Yavru altın aslan maymunları, babalarına yapışır ve nereye giderse onu takip eder.

“Yavrular ormanın manzaralarını, seslerini ve kokularını öğrenirler” diyor Smithsonian Ulusal Hayvanat Bahçesi ve Koruma Biyoloji Enstitüsü’nde küratör ve biyolog Kenton Kerns, Popular Science’a. “Ne kadar ‘güvenli’ hissettiklerini, ‘tehlikenin’ ne olduğunu, diğer hayvanlara veya diğer altın aslan maymunlarına nasıl tepki vereceklerini öğrenirler. Babayı izleyerek ne yediklerini, nasıl hareket ettiklerini ve nerede uyacaklarını öğrenirler.”

Altın aslan maymunları 2003 yılına kadar kritik tehlike altında olan bir türdü; o zamandan beri tehlike altındaki bir türe dönüştürüldü. Hayvanat bahçelerine getirildiklerinde, Smithsonian ekibi ve Brezilyalı araştırmacılar, bu primatların ne kadar paternal bakıma ihtiyaç duyduğunu anlamak için birlikte çalıştılar.

“Hayvanat bahçesi çalışanları babaları yavrularla birlikte tuttu; o zamanlar primatlarda alışılmadık bir durumdu” diyor Kerns. “Bu değişiklik, hayvanat bahçelerinde çok sayıda yavruya yol açtı ve bu da hayvanat bahçesindeki doğan altın aslan maymunlarının Brezilya’ya geri getirilmesine olanak sağladı.”