Örtü Bitkileri, Çok Yıllık Tohumluk Üretiminden Yıllık Tarıma Geçişi Kolaylaştırabilir

Çok yıllık bir tohumluk standının yaşlanması durumunda, bu alandan yıllık tarıma geçiş yapmak zorlu olabilir; özellikle de orijinal ürünün yeniden ortaya çıkması veya bitki örtüsünün bozulmasının ardından yabancı otların yayılması söz konusu olduğunda. Ön araştırmalar, örü bitkilerinin yeniden filizlenmeyi ve yabancı otları baskılayarak, biyo-kütleyi koruyarak ve besin maddelerini geri dönüştürerek bu süreci kolaylaştırabileceğini göstermektedir.

Üç yıllık bu çalışma, 2024 yılında, kırmızı kılca tohumluk standının herbisitlerle sonlandırılmasının ardından başlatılmıştır. Araştırmacılar, yonca, tatlı yonca, kış yulafı, toprak radisi ve fiğ kombinasyonlarını içeren beş farklı uygulama yöntemini karşılaştırmıştır.

Bu uygulamalarda herhangi bir gübre kullanılmamıştır. Örü bitkilerinin rekabeti, yabancı otların baskılanmasında temel rol oynamış olup, tohum setinin oluşumunu engellemek için biçimleme yapılmıştır. Kalan bitki örtüsü, 2025 yılında narenciye ekimi yapılmadan önce ayrıştırılmasına izin verilmiştir. 2026 yılında buğday ekilecektir.

Yonca, ilk yıl en fazla biyo-kütle üretimi sağlayarak, hektar başına 7,5 ton kuru madde üretmiştir. Yonca ile tatlı yoncanın kombinasyonu, hektar başına 7,0 ton kuru madde üretmiş olup, ardından yonca ile kış yulafının kombinasyonu, hektar başına 6,6 ton kuru madde üretmiştir.

Bu uygulamalar, yoğun örtü oluşturarak yabancı otların baskılanması konusunda en güçlü potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Fiğ, daha az biyo-kütle üretmiş ve bir sonraki sezonda daha fazla yabancı ot sorununa yol açmıştır.

Bu sonuçlar, örü bitkisinin seçiminde, hızlı gelişme ve yoğun örtü oluşturmanın önemini vurgulamaktadır. Bu durum, yabancı otlarla rekabet etmede kritik öneme sahiptir.

2025 yılında şiddetli bir kuraklık, narenciye ekimini olumsuz etkilemiştir. Ayrıca, planlanan yıllık tip yerine iki yıllık tatlı yonca kullanılmıştır ve kış yulafı ikinci yıla kadar devam etmiştir. Bu nedenle, ekonomik sonuçların dikkatli bir şekilde yorumlanması gerekmektedir.

Toprak radisi ile tatlı yoncanın kombinasyonu, en yüksek narenciye-eşdeğer getiri sağlamıştır ve ardından yonca ile tatlı yoncanın kombinasyonu gelmiştir. Bu uygulamalar ayrıca, nispeten düşük yabancı ot seviyelerini korumuştur. Baklagillerin kalıntıları, azot sağlayabilir ancak ayrıştıkça metan oksit emisyonlarını artırabilir. Yonca, daha yüksek emisyon zirveleri oluşturmuş olsa da, üretilen biyo-kütleye göre en düşük emisyon oranına sahiptir. Toprak radisi ve tatlı yoncanın kombinasyonu ise, en yüksek emisyon yoğunluğuna sahip olmuştur.

Genel olarak, bu çalışma, örü bitkilerinin, özellikle de yonca ve tatlı yonca karışımlarının, çok yıllık kılca standlarının sonlandırılmasında önemli bir rol oynayabileceğini, aynı zamanda toprak verimliliği sağlayarak ve ekonomik getiri sağladığını göstermektedir. Ancak, biyo-kütle üretimi ile sera gazı olan metan oksit (N₂O) emisyonları arasında bir denge bulunmaktadır.

İki yıllık baklagiller gibi tatlı yonca, zorlu iklim koşullarında hem karlılık hem de ekolojik faydalar sağlayarak umut vadeden bir seçenek olarak öne çıkmaktadır. Bu bulgular, Avustralya’daki ot tohumu üreticileri için ilgi çekici olabilir, ancak yerel koşullar altında doğrulanması gerekmektedir.

Nityananda Khanal, Noabur Rahman, Shekhar KC, Ramchandra Neupane ve Bharat Shrestha, “Çok yıllık herbiye tohumu bazlı tarım sistemlerinde mahsul rotasyon verimliliğinin araştırılması” (2025), IHSG bildirileri ve özetler.

AgriFutures Australia tarafından sağlanan bilgiler.