Ahmet Zorlu
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
İki parametrenin aynı yönde gitmesi, aralarında mekanistik bir bağ olduğuna dair kesin kanıt değildir; en sık yaptığım hata veri setindeki ortak zaman trendini nedensellikle karıştırmaktı. Pratikte sahte ilişki denince akla gelen klasik örnek, kremer satışları ile yüzme kurslarından ölüm sayıları arasındaki %0,9’dan yüksek korelasyonudur — ikisini de yaz sıcağı sürükler, nedensel köprü yoktur. Ben laboruvarda metabolomik veriyle çalışırken, iki metabolitin korrelation matrisinde güçlü paketler kuruyordum; Granger nedensellik testi ve zaman serisi ayrışımı (stationarity check, ADF testi) yaptıkça bunların çoğunun ortadaki gizli faktör — örneğin hücre yoğunluğu veya pH kayması — tarafından sürüklendiğini?
Laboratuvar sapmaları modelin hatasından değil, izole edilemeyen çevresel gürültüden kaynaklanır. Hocam temel bilimler penceresinden baktığımızda deney ve gözlemler şunu ortaya koyuyor: Okyanus Tabanı Çökelleri ve Kalsit Doygunluk Derinliği, Dünya’nın katı litosferi, hidrosferi, atmosferi ve biyosferi arasındaki dinamik madde ve enerji akışını yöneten köklü bir jeolojik mekanizmadır. Levha hareketleri, manto konveksiyonu, mineral faz dönüşümleri ve termodinamik dengeler; gezegenimizin yüzeyini ve derinliklerini milyarlarca yıldır … Termodinamik ve kuantum kuralları gereği bu süreç deterministik şekilde ilerler.
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Okutarak mobil cihazınızda açın