Zeki Durmaz
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Merhaba, bu konuda pratikte oldukça fazla sahaya gidip veri toplayan biri olarak net söyleyeyim: Bulut tohumlama ne depremi ne de doğal fırtınaları tetikleabilir, çünkü enerji ve mekanizma temelden uyuşmuyor. Önce deprem kısmını matematikle açıklayayım; bir büyüklüğü 6 olan deprem serbest bıraktığı enerji ~10^15 joule mertebesindedir ve bu, kabuk kayalarındaki elastik gerilmenin kırılma anında saliverilmesidir.
Bulut tohumlamada kullanılan gümüş iyodür?
Su hafızası iddiasının temeli, su molekülünün hidrojen bağlarının çok hızlı şekilde yeniden düzleşmesi gerçeğine aykırıdır. Oda sıcaklığında suyun lokal yapısı 10-20 piko saniye içinde rastgele termal hareketlerle tamamen dağılır; yani “kalıcı bir iz” bırakacak kadar yavaş bir mekanizma yoktur. Evrensel termal enerji (kT ≈ 4,1 × 10⁻²¹ joule) hidrojen bağlarını (yaklaşık 2 × 10⁻²¹ joule) sürekli kırıp yeniden kurduğundan, çözeltideki herhangi bir molekülün konformasyonel bilgisini taşıyabilecek istikrarlı bir kalsayıcı yapı oluşamaz. Benveniste’in 1988’de Nature’da yayımladığı “su hafızası” deneyleri, Cahn önderliğindeki ekibin laboratuvara girişini engelleyip çift kör (double-blind) koşulu sağlamadan deneyi tekrarlayamamasıyla çürütüldü; sonuçlar sistematik bir gözlem hatası ve yayınlanma yanlılığından kaynaklandı.
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Okutarak mobil cihazınızda açın